طرح ملی رحله به عنوان یکی از برنامههای شاخص و تأثیرگذار در حوزه آموزش و ترویج فرهنگ قرآنی در کشور شناخته میشود. این طرح با هدف تربیت حافظان و آشنایی عمیقتر نسل جوان با مفاهیم کلام وحی، در نقاط مختلف کشور اجرا میگردد. مؤسسه بیت الاحزان در سال جاری یازدهمین دوره این طرح را برگزار میکند که پایگاه اطلاع رسانی بیت الاحزان به منظور آشنایی مخاطبان با برگزار کنندگان طرح و آشنایی با دیدگاههای آنان، طی گفتگوهایی به این موضوع میپردازد. به همین منظور مصاحبهای با حجتالاسلام والمسلمین رحم الله خواجهپور، امام جمعه محترم شهرستان مارگون و میزبان طرح ملی رحله شهرستان یاسوج، ترتیب دادهایم که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
لطفاً خودتان را معرفی کنید.
اینجانب رحم الله خواجهپور، امام جمعه شهرستان مارگون از استان کهگیلویه و بویراحمد هستم.
اهمیت طرح و قرآن از نظر شما چیست؟
در رابطه با اهمیت طرح رحله و قرآن، این برنامه یکی از ابتکارات ارزشمند در حوزه آموزش و ترویج قرآن کریم است که اهداف متعالی و چندبعدی را دنبال میکند. از نظر من، مهمترین اهداف و اهمیت این طرح در وهله اول، ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه است؛ این طرح با محوریت قرآن، به گسترش معارف الهی و انس بیشتر مردم با مفاهیم قرآنی کمک میکند و همچنین به تقویت هویت دینی و اسلامی بهویژه در نسل جوان از طریق آموزش مستقیم قرآن میپردازد.
دومین جنبه حائز اهمیت، آموزش عملی و کاربردی قرآن است، به این معنا که تنها به حفظ یا تلاوت اکتفا نمیشود، بلکه درک معانی و تفسیر آیات نیز مدنظر قرار میگیرد و در برخی دورههای طرح رحله، مهارتهای زندگی بر اساس آموزههای قرآن آموزش داده میشود.
سومین نکته، ایجاد شبکهای از قرآنآموزان و مربیان متعهد از طریق تشکیل حلقههای آموزشی در مساجد، مدارس و فضای مجازی برای تعمیق ارتباط با قرآن و تربیت قاریان، مفسران و معلمان قرآن برای تأثیرگذاری بلندمدت است.
همچنین، این طرح در مقابله با تهاجم فرهنگی نقش بسزایی دارد، چرا که در شرایطی که فرهنگهای غیردینی در حال گسترش هستند، طرحهایی مثل رحله به عنوان سنگری برای دفاع از ارزشهای اسلامی عمل میکنند.
و نهایتاً، انسجامبخشی به فعالیتهای قرآنی از دیگر نقاط قوت آن است؛ بسیاری از برنامههای قرآنی پراکنده هستند، اما طرح رحله با سیستماتیک کردن آموزش، اثربخشی بیشتری ایجاد میکند.
به نظر من طرح رحله فقط یک برنامه آموزشی نیست، بلکه حرکتی فرهنگی برای نهادینه کردن قرآن در زندگی فردی و اجتماعی است. اگر این طرح با مدیریت صحیح و حمایتهای مالی و فکری همراه باشد، میتواند تحولی در سبک زندگی قرآنی ایجاد کند.
فعالیتهای شما تاکنون چه بوده است؟
تاکنون فعالیتهایی که با همکاری اعضای طرح و مسئولین محترم انجام شده، شامل تعیین فضای مناسب برای قرآنآموزان، ترویج و تبیین طرح در قالب پوستر، کلیپ و سایر محتواها از طریق فضای مجازی جهت آشنایی و ثبتنام علاقهمندان، و آمادهسازی سوئیتهای مناسب جهت اسکان اساتید محترم بوده است. همچنین، جلسات متعددی با نماینده محترم ولی فقیه و افراد اثرگذار در استان جهت همکاری برگزار شده و دیداری نیز با مدیرکل محترم آموزش و پرورش جهت همکاری و تشریح برنامههای طرح رحله انجام گرفته است.
پیشبینیهایی که داریم این است که این طرح با برنامههای بسیار متنوع و جذاب برگزار خواهد شد و در آینده، شاهد جذب بسیار خوب افراد برای حفظ یکساله قرآن و ترویج معارف دینی و قرآنی هستیم.
برنامههایی که برای آینده طرح داریم این است که در سنوات آینده در سایر شهرستانهای استان، زمینه را برای برگزاری طرح رحله آماده کنیم تا افرادی که علاقه دارند ولی بنا به دلایل مختلف، قادر به شرکت در این طرح نیستند، موفق به حضور و شرکت در این طرح شوند.
نکات کلی این طرح چیست؟
نکات کلی طرح رحله (طرح تربیت حافظان و قاریان قرآن کریم) را میتوان اینگونه برشمرد:
اهداف اصلی طرح شامل تربیت حافظان و قاریان قرآن در سطوح مختلف از مبتدی تا پیشرفته، گسترش فرهنگ قرآنی در جامعه بهویژه میان نوجوانان و جوانان، و تقویت فهم و تدبر در قرآن، نه فقط حفظ و تلاوت ظاهری است.
مخاطبان طرح نیز گسترده بوده و شامل کودکان و نوجوانان در مدارس، مساجد و مراکز قرآنی، طلاب و دانشجویان به عنوان مربیان آینده، و همچنین عموم مردم در قالب دورههای عمومی و مجازی میشوند.
محورهای آموزشی آن بر حفظ قرآن از طریق برنامهریزی برای حفظ جزءبهجزء یا سورههای منتخب، تلاوت و تجوید با آموزش اصول صحیح قرائت و صوت و لحن، مفاهیم و تفسیر برای درک معانی آیات و تطبیق آن با زندگی روزمره، و همچنین اخلاق و سبک زندگی قرآنی از طریق آموزش عملی احکام و اخلاق اسلامی استوار است.
در خصوص روش اجرا، این طرح از طریق تشکیل حلقههای آموزشی در مساجد، مدارس و مراکز فرهنگی، استفاده از ظرفیت فضای مجازی شامل دورههای آنلاین و اپلیکیشنها، برگزاری مسابقات و جشنوارههای قرآن برای انگیزهبخشی، و اعطای گواهینامه و مدارک معتبر به شرکتکنندگان پیگیری میشود.
از ویژگیهای ممتاز طرح میتوان به هزینه کم برای افزایش مشارکت عمومی، استفاده از مربیان مجرب و روشهای نوین آموزشی، و پیوند حفظ قرآن با مفاهیم اخلاقی و اجتماعی اشاره کرد. البته چالشهایی نیز وجود دارد، مانند کمبود مربیان متخصص در برخی مناطق، نیاز به تبلیغات گستردهتر برای جذب حداکثری، و ضرورت نظارت مستمر بر کیفیت دورهها.
در نتیجه باید گفت: طرح رحله یک برنامه نظاممند برای تربیت نسل قرآنمحور است که هم به حفظ ظاهری و هم به فهم باطنی قرآن توجه دارد. در شهرستان، طرح رحله به عنوان یک برنامه مؤثر در ترویج فرهنگ قرآنی و تربیت نیروهای متعهد نقشآفرینی میکند. این طرح میتواند فضای معنوی و آموزشی پویایی ایجاد کند، اما برای رسیدن به اهداف مطلوب، نیاز به حمایت بیشتر مسئولان و مشارکت گستردهتر مردم دارد.
اهداف اصلی شما چیست؟
هدف اصلی ما از میزبانی طرح رحله، تبدیل قرآن از یک کتاب تئوری به برنامه عملی زندگی است. این طرح نه تنها بر حفظ و تلاوت تمرکز دارد، بلکه میخواهد قرآن را در دل خانوادهها و جامعه نهادینه کند.
مکان طرح شما کجا میباشد؟
مکان طرح رحله در شهر یاسوج میباشد. با توجه به بازدیدهایی که از این مکان داشتیم خوشبختانه مکانی بسیار مناسب و در شأن و خور قرآنآموزان و طرح رحله است و امکانات لازم برای قرآنآموزان فراهم میباشد.
اگر بخواهیم یک جمله در رابطه با طرح رحله و حفظ بگوییم، باید گفت:
طرح رحله، نهضتی نورانی برای تبدیل قرآن از کتابی مقدس بر روی طاقچه، به نقشه راهی زنده در دل زندگی هر مسلمان است